Brzeźnik / Mapy

Dawne miejsca

Przysiółki, folwark, cegielnie i bażanciarnia, których już nie ma — na mapach z 1888 i 1939 r.

fot. 1942 · polska-org.pl

Przysiółki, folwark, cegielnie i bażanciarnia, których już nie ma. Pod współczesną mapę można podłożyć mapy z 1888 i 1939 r. oraz zdjęcia lotnicze.

Folwark i kopalnia Herschelswaldau

Folwark zbudowany w latach 40. XIX w. przez młynarza Herschla z Parzyc, w 1873 r. majątek 1149 mórg (właściciel G. F. H. Perlitz, od 1874 naczelnik okręgu Birkenbrück). W okolicy działała kopalnia węgla brunatnego „Herschelswaldau” – w 1928 r. zginęło w niej dwóch ludzi. Majątek dziś nie istnieje. Ruiny majątku leżą dziś w lesie: fundamenty stodoły i obór, okrągła piwnica dworku, doły po silosach i słup bramy. Majątek ucierpiał w walkach w lutym 1945 r., a resztki murów rozszabrowano po wojnie; widać też zapadnięty szyb kopalni.

Cegielnia przy Herschelswaldau

Cegielnia (Ziegelei) na zachód od wsi, zaznaczona już na mapie z 1888 r.; w XX w. połączona bocznicą kolejową. Z zakładu przetrwał tylko komin. Obie cegielnie łączyła kolejka wąskotorowa na nasypie, dowożąca glinę i cegły do bocznicy przy linii Wrocław–Zgorzelec; w cegielni były piece z kanałami pod ziemią, a przy kominie przetrwały stalowe zasuwy.

Cegielnia przy kolonii Rimpelsberg

Druga cegielnia, na południowy zachód od wsi, przy kolonii Rimpelsberg; po niej również został komin. Jej komin widać po prawej, jadąc w stronę Zebrzydowej, a zalane wyrobisko nazywa się dziś Turkusowym Jeziorkiem.

Karczma Zollhaus

Karczma przy skrzyżowaniu szosy z drogą do Bolesławca, zaznaczona już w 1888 r. (Wirthshaus Zollhaus); w latach 1925–1930 zajazd Wilhelma Jesse (Gasthof Zollhaus). Stała przy dzisiejszym rozwidleniu dróg do Lwówka i Nowogrodźca, tam gdzie teraz jest stacja paliw, do końca wojny.

Strzelnica sportowa (Schießstand)

Na mapie topograficznej z 1939 r. na południe od kościoła, za szosą Rzeszy nr 115 (dziś DK94), widnieje napis „Schießst.” — Schießstand, czyli strzelnica. Na mapie z 1888 r. w tym miejscu strzelnicy jeszcze nie ma, więc powstała prawdopodobnie na przełomie XIX i XX w. Film gminy wspomina przedwojenną strzelnicę sportową, a według filmu TV Łużyce do dziś stoi betonowa obudowa kulochwytu, dobrze widoczna po wycięciu krzewów. Położenie jest przybliżone (z mapy) — dokładne ustalimy w terenie.

Współtwórz archiwum

Masz stare zdjęcie lub wspomnienie?

Pomóż zachować pamięć o Brzeźniku. Każda pocztówka, dokument czy rodzinna historia może być cennym fragmentem dziejów wsi.

Przekaż materiał
Szukaj na stronie